Themapagina: dood en rituelen

Deze pagina bevat links naar websites, artikelen, kunstenaars, organisaties, initiatieven, enz. die interessant zijn in het kader van het thema van de lezingen van dit jaar.

De dood heeft de mens altijd gefascineerd. Het is een onlosmakelijk aspect van leven, ongeacht tijd, plaats of cultuur. In een multiculturele samenleving wordt vanzelfsprekend op verschillende manieren gedacht over het sterven en de dood. Ook verschilt de manier waarop verschillende religies en culturen omgaan met hun overledenen, en zijn er uiteenlopende rituelen en gebruiken rondom het laatste afscheid. Maar er zijn niet alleen verschillen, er zijn ook veel overeenkomsten tussen hoe verschillende religies en culturen omgaan met de dood. Naast de verschillen willen wij ook juist ook deze overeenkomsten graag laten zien.

Evenementen

8 november 2008: Troostdag voor nabestaanden, Heiloo

Initiatiefneemster Gijsje Teunissen wil graag iedereen die een dierbare verloren heeft een dag aanbieden om in liefde te gedenken. Er zullen diverse stichtingen, verenigingen, bedrijven en kunstenaars aanwezig zijn welke praktische en emotionele hulp na een overlijden aanbieden.
Meer info: www.troostdag.nl

Kunst en kunstenaars

Op Relizapp 2008 in ieder geval aanwezig:

• Teatral: cocons voor een persoonlijk afscheid
  Kunstenares Bertina Slettenhaar maakt vilten cocons die bij een uitvaart gebruikt kunnen worden i.p.v. een kist. Zie ook het artikel Koestering in een vilten cocon (Textielplus 204).
• HeartHart: een rouwcollectie direct vanuit het hart
  Kunstenares Edith van den Broek ontwierp een speciale rouwserie genaamd HeartHart waaronder de rouwbrieven, bidprentjes en dankkaarten.
• Anky Floris : meeleefkunst, beeldhaiku's en levenskunstspel
  Vanuit betrokkenheid en liefde voor mensen maakt auteur en kunstenares Anky Floris meeleefkuns. in de vorm van meeleefkaarten, troostboekjes, gedenkkaarsen en kunstwerken, die troost kunnen bieden. Op aanvraag beschildert zij ecologische urnen met een ©Beeldhaiku.
• Christien Claassen: beeldhouwer, keramist, schilder
  Maakt o.a. gedenkstenen en geeft speciale workshops voor mensen die een dierbare verloren hebben waarin zij de vaak abstracte ideeën van nabestaanden helpt vormgeven.
• Voor Altijd
  Een verzamelboek met bijzondere funeraire producten voor, tijdens en na de uitvaart.

Verder interessant:

• De dood als kunst (video Volkskrant TV)
  Kunst wordt steeds belangrijker bij uitvaarten. Video.
• Pass travels: kunst en de dood
  Kunst is een middel dat op een eigenzinnige wijze kan bijdrage aan het proces van afscheid nemen en herdenken. Pass Travel organiseerde in 2006 een excursie langs kunstprojecten bij begraafplaatsen. Tijdens deze Pass Travel kon men kunstenaars ontmoeten die nieuwe rituelen ontwikkelen rondom de acceptatie en beleving van de dood.
• Waterdruk
  Waterdruk is de ontwerpkamer van Sil van Oort. Zij maakt bijzondere condoleance kaarten en rouwbrieven voor kinderen en volwassenen die aansluiten bij een gevoel van verdriet.

Websites

• Radbout Universiteit - Refiguring Death Rites
  Website van het onderzoeksprogramma naar rituelen rondom sterven, dood en rouw aan de Radboud Universiteit Nijmegen
• Doodgewoon
  Uitgebreide website die informeert en amuseert over zaken rond de dood.
• Rouwrituelen in een multiculturele samenleving
  Het Steunpunt stervensbegeleiding en rouw in de multiculturele samenleving maakt de kennis en informatie over sterven en rouw in verschillende culturen en religies toegankelijk voor een ieder die bij deze thematiek betrokken is, zowel individuen als instellingen, zowel zorgvragers als zorgverleners
• Yarden, cultuur en religie
  Een aantal religies en hun gewoontes op uitvaartgebied zijn op deze website op een rijtje gezet.
• Natuurlijk Dood Centrum - Culturen en rituelen
  Op deze website uitgebreide informatie over hoe verschillende groepen omgaan met hun overledenen. Welke gebruiken en rituelen kennen de verschillende religies?
• Platform Boeddhisme en sterven
  Het voornaamste doel van het Platform Boeddhisme is om bij te dragen aan stervensbegeleiding vanuit boeddhistisch perspectief. Op deze website komen verschillende visies, gebruiken en rituelen rond de dood aan de orde.
• ritueelbegeleiding.startkabel.nl
  Verzamelpagina.
• Doodeenvoudig
  Doodeenvoudig wil mensen uitnodigen om een uitvaart zoveel mogelijk in eigen handen te nemen. Door het aanbieden van informatie, producten en diensten kan de bezoeker zelf vorm en inhoud geven aan een uitvaart.
  

Artikelen

• Gebruiken rond sterven en dood bij verschillende religies
  Op deze website veel informatie over gebruiken rond sterven en dood bij verschillende culturen en religies.
• Cultuurwijzer - rituelen rond de dood
• Stervensrituelen bij de verschillende religieuze tradities
  Belgische website met lessuggesties voor docenten waarbij wordt ingezoomd op de stervensrituelen in de verschillende religieuze tradities.
• Kleurrijk afscheid - Informatie over rituelen rond uitvaart en rouw in verschillende culturen (PDF-document)
  Artikel van de ANBO, een vereniging van, voor en door 50-plussers
• Wereldomroep - dood & rituelen (Ghana)
  De dood is doorgaans een droevige aangelegenheid, maar in Ghana weten ze er een positieve draai aan te geven. Daar kan je grootste wens postuum worden verhoord. Nooit geld gehad voor een BMW of een Mercedes? Dan word je begraven in zo'n schitterende bolide, gemaakt van hout. Liever een ander vervoermiddel, of je lievelingsdier? Geen probleem voor de Ghanese fantasiekistenmakers.

Boeken

• Voor altijd. Een verzamelboek met bijzondere funeraire producten
• Religie en de dood. Momentopnamen uit de geschiedenis van de westerse omgang met de dood (recensie)

Gespot

• Boomerang en Deelder vernieuwen de rouwkaart
• De eenzame uitvaart: dichters begeleiden eenzaam gestorvenen naar hun graf
• Digitaal altaar
  Bouw hier je eigen altaar voor een dierbare overledene.

Voor kinderen

• Schooltv - Bruggen bouwen
  Op deze site is te ontdekken hoe verschillende religies stilstaan bij belangrijke levensmomenten als geboorte, volwassen worden, huwelijk en dood. Hoe gaat het bij de hindoes, joden, christenen, moslims en humanisten?
• Op www.herinnerdingen.nl kunnen kinderen een monumentje maken voor een dierbare die is overledene. 'Wat overblijft zijn allerlei dingen en hele veel mooie, verdrietige, boze, leuke herinneringen.'
• Op Kinderenwebhotel informatie over de dood en hoe verschillende religies daarmee omgaan.